اربع و ثلث از ثلاث و نصف از اثنين و بر همين قياس . مثلا : هرگاه احتياج شود به تركيب دوايى از براى دفع و قلع و قمع بلاغم و حبّ القرع و ساير ديدان ، داروى مركب مورد نظر شامل برنگ كابلى و تربد سفيد و قنبيل و لسان العصافير و شيح ارمنى و درمنه تركى است كه عدد ادويه آن پنج باشد . پس بايد خمس مقدار شربت تام كامل از هر واحد را گرفت و تركيب كرد و مجموع را يك شربت نمود . بدين قسم كه از برنگ كابلى و قنبيل و شيح ( كه مقدار شربت هر يك از آن‌ها دو درم است ) و از تربد و لسان العصافير ( كه از هر يك سه درهم است ) جمع و تركيب نمود و به پنج شربت تقسيم كرد . و يا آن كه شربات تام هر واحد را گرفت و تركيب كرد و به پنج قسمت به پنج شربت تام نمود . بدين ترتيب كه خمس هر واحد را گرفته ، يك شربت كامل نمود . * و چون اراده كرده شود تأليف دوايى از براى دفع صفراء و بلغم از صبر و غاريقون و شحم حنظل و سقمونيا كه چهار دوا است و مقدار شربت تام از غاريقون دو درم و از صبر و شحم حنظل هريك دو ثلث درهم ، و از سقمونيا نيم درهم ، و مجموع سه درهم و پنج سدس درهم است ، ربع آن كه بالتخمين يك سدس كم ، يك درهم مىشود مقدار يك شربت تام آن باشد . * اما اگر اغراض متساوى نباشند ، بلكه به سوى بعضى زياده از بعضى بود ، به همان نسبت بر اوزان آن بعض بيفزايند و از بعض ديگر بكاهند . مثلًا ، اگر غرض اسهال صفراء زياده از بلغم باشد ، بايد كه صبر و سقمونيا را زياده از غاريقون و شحم حنظل نمود و از اين هر دو كاست و يا بالعكس . و بر همين قياس و ترتيب بايد تركيب نمود و مقدار شربت آن را معلوم كرد . مثلًا اگر هفت دوا باشد و از هر يك ، سبع گرفته باشند ، آن يك مقدار شربت است ؛ و اگر تام گرفته باشند هفت شربت . * و امّا در صورت تفاوت و زيادتى و كمى اجزاء ، اولى آن است كه بر سر هم حساب كنند و مقدار شربت را اخذ نمايند تا سهل و آسان گردد . ( قرابادين عقيلى ) نكته